← Terug naar alle notities
R

Roel Huis in ‘t Veld

Director, Kriya Materials · Week van 14 september 2026

De PFAS-deadline is voorbij. Nu komt het lastige gedeelte.

Wat voedselverpakking optische coatings kan leren over het leven zonder fluor. Voor het merendeel van mijn industrie is de PFAS-beperking nog steeds een toekomstig event. We spreken erover in de voorwaardelijke vorm: wanneer de universele beperking komt, wanneer de derogaties zijn vastgesteld, wanneer de Commissie eindelijk publiceert. Voedselverpakking heeft die luxe niet. Sinds 12 augustus 2026, toen de Verordening Verpakking en Verpakkingsafval van toepassing werd, mag verpakking met PFAS boven de gedefinieerde limieten niet langer op de EU-markt worden gebracht. Pizzadozen, bakkerijpapier, afhaalcontainers: voor die producten komt de deadline niet meer. Hij is voorbij. Daarom luisterde ik met meer dan alleen professionele nieuwsgierigheid naar deze week's European Coatings podcast, waarin Jesús Palenzuela van het Spaanse technologiecentrum ITENE en Mireille Poelman, coördinator van het EU-gefinancierde Bio-SUSHY-project, bespraken wat een PFAS-vrije functionele coating op een vezelsubstraat werkelijk moet kunnen. De lijst is kort en onverbiddelijk: een waterbarrière, een vetbarrière, een gasbarrière, en daarna moet het geheel nog steeds in de papierverwerkingsstroom kunnen. Wat mij opviel is hoe vertrouwd dit klinkt uit mijn eigen hoek van de industrie, namelijk optische en functionele coatings op glas en kunststof in plaats van op papier. Fluor was nooit één eigenschap. Het was een bundel. Één chemie gaf je lage oppervlaktespanning, chemische inertie, een lage brekingsindex en gemakkelijke afscheiding, allemaal tegelijk, en de specificaties die onze klanten de afgelopen twintig jaar hebben geschreven, waren stilletjes rond die bundel opgebouwd. Een contacthoek hier, een slipeigenschap daar, een indexwaarde die alleen een gefluoreerde polymeer tegen een redelijk prijs kon bereiken. Fluor weghalen en je vervangt niet één ingredient. Je ontbindt een specificatie en bouwt hem op uit drie of vier verschillende mechanismen. Ik schreef vorig jaar in PCI over één zo'n reconstuctie, het vervangen van gefluoreerde antistatiesmiddelen door antimoniumdoteerd tinoxide. De chemie was het gemakkelijke onderdeel van dat verhaal. Het lastige onderdeel was dat een vervangstof in een specificatie moet worden verdedigd die nooit met deze stof in gedachten is geschreven. Ik zeg dit als iemand wiens eigen catalogus nog steeds gefluoreerde chemie bevat waar nog niets anders aan de specificatie voldoet, dus ik predik niet vanuit een schoon vel. Twee dingen uit de podcast verdienen aandacht van iedereen die iets coatet. Het eerste is dat beide sprekers net zoveel over toepassingsmethoden spreken als over materialen: plasmadeposition als een oplosmiddelvrije route, electrostatische poedercoating als een nuloplossing. Dit komt exact overeen met mijn ervaring. PFAS-vrij is geen formuleringswissel, het is een procesherontwerp. De alternatieve chemie vraagt meestal om een ander uithardingsproces, een ander diktevenster, soms een ander lijntempo, en het kwalificatieprotocol van de klant moet helemaal opnieuw worden uitgevoerd. Een gespecialiseerde KMO voelt dit op één heel specifieke plek: de kwalificatierij. Elk vervangingsproduct gaat door dezelfde lange cyclus van monsters, proeflopjes en audits als een nieuw product, omdat het voor de klant één is. Het tweede is Poelmans gebruik van het Safe and Sustainable by Design-kader van de Commissie en computationele modellering om de barrièreprestaties op een ruw vezeloppervlak voorspellen voordat er iets wordt gecoat. Tien jaar geleden zou dat een academische oefening zijn geweest. Vandaag de dag is het hoe een klein consortium aan een deadline voldoet. Dit is de convergentie waar ik steeds naar terugkeer in G-Force Disruption: regelgeving zet de klok, maar simulatie, goedkope rekencapaciteit en nieuwe depositionstools zijn wat een team van enkele tientallen personen in het tempo van de klok laten bewegen. Ondertussen werkt de grote zaak, de universele beperking onder REACH, voort. De conceptadvies van SEAC ging in maart in raadpleging, de raadpleging sloot in mei, en een eindadvies wordt verwacht rond het einde van dit jaar, waarna de Commissie dit in wetgeving moet omzetten en de lidstaten moeten stemmen. Niets aan die planning verschoof deze week. Dat is precies mijn punt. De delen van onze industrie die al leven na fluor zijn niet degenen die op Helsinki wachten. Het zijn degenen wiens klanten stopten met wachten. Als je coatings maakt en je hebt nog geen klant gehad die om een PFAS-vrije versie van iets vraagt dat ze tien jaar lang van je hebben gekocht, dan krijg je dat. Mijn advies, van iemand die dit meer dan eens heeft meegemaakt, is om met de specificatie te beginnen, niet met de formulering. Zoek uit welke getallen op dat blad echte vereisten zijn en welke fossiele overblijfselen van de oude chemie zijn. Je zult verbaasd zijn hoeveel fossiele overblijfselen er zijn. Bronnen European Coatings, 17 aug 2026 — EU packaging regulation enters into force: PFAS restrictions in food-contact packaging now in effect — https://www.european-coatings.com/news/legislation/eu-packaging-regulation-enters-into-force-pfas-restrictions-in-food-contact-packaging-now-in-effect/ European Coatings, 9 sep 2026 — EC Podcast: Functional and PFAS-free food packaging coatings (Palenzuela, ITENE; Poelman, Bio-SUSHY) — https://www.european-coatings.com/news/application-areas/ec-podcast-functional-and-pfas-free-food-packaging-coatings/ PCI Magazine, 4 mrt 2025 — Escaping the PFAS Ban (Roel Huis in 't Veld) — https://www.pcimag.com/articles/113301-escaping-the-pfas-ban Deloitte, 7 apr 2026 — SEAC draft opinion on the universal PFAS restriction: consultation to 25 May 2026, final opinion expected end 2026 — https://www.deloitte.com/at/de/services/tax/blogs/2026/breaking-news-chemicals-agency-eu-restrictions-pfas.html